Felietony Na Dobranoc (2) - Demokracja

Źródło

Gdy się urodziłem, demokracja była czymś oczywistym zarówno dla otoczenia jak i dla mnie. Każdy ma prawo głosu i dzięki temu może wybrać najlepszego dla siebie kandydata. O ileż to lepsze od monarchii czy dyktatury, gdzie byliśmy tylko nic nieznaczącymi pyłkami na wietrze.

To dlaczego mam wrażenie, że tyle osób głosuje tak głupio albo robi głupio, że nie głosuje i... ale ci ludzie są głupi i są głupi, bo mówią, że to ja jestem głupi, że mówię, że są głupi! Nie potrafią zauważyć, że nie mówię, że są głupi, bo oni mówią, że ja jestem głupi, ale po prostu dlatego, że są głupi… ARGH! Ale to głupie!

Dlaczego właściwie umieszczam tekst o polityce na blogu o kucykach?

Cóż, choć pewnie nie do końca was tym argumentem przekonam, to dlatego, że w Equestrii panuje zupełnie inny ustrój niż u nas. I jesteśmy z tym jak najbardziej OK! Dlaczego? Zacznijmy jednak od początku.

Wyniki przeróżnych głosowań z ostatnich kilkunastu miesięcy pokazują, że ludzie głosują naprawdę głupio, ale gdy im to mówię, to jakoś nie klaszczą i nie dziękują mi za te uwagi! To naprawdę okropne!

Kimże też jestem, by mówić im, że to głupio oddany głos? Ale czasem daję do zrozumienia, że nie jestem fanem X. Oni odwdzięczają mi się tym samym. Tak właśnie wygląda demokracja wraz z wszystkimi jej zaletami i wadami. I wraz z systemem proporcjonalnym, który mamy przy wyborach do sejmu i senatu, może prowadzić do tego, że zwycięzców popiera nawet nie połowa, ale jedynie część społeczeństwa.

Jak sami wiecie, narzekanie na polityków i rządzących to naturalna rzecz. Na pewno słyszeliście to narzekanie w waszych domach albo sami w nim uczestniczyliście. Prawdopodobnie znajdujecie się w tej większej części społeczeństwa, która albo nie głosowała albo poparła kogoś innego niż zwycięzca. Jakież to odmienne od sytuacji panującej wśród kucyków!

W Equestrii mamy monarchię. I chociaż społeczności Europy już jakiś czas temu jej (monarchii, nie Equestrii) podziękowały (niektórzy zostawili rodziny królewskie, ale mają parlament), to jakoś nie robimy wielkich oczu, gdy widzimy Celestię, która rządzi niepodzielnie przez ponad 1000 lat!

Wiecie, księżniczka władająca krainą kucyków. Jakoś nikt tego nie kwestionuje! Nawet 3-letnie dzieciaki uważają to za oczywiste, że jest jakiś dobry władca i stoi na czele narodu. Żebyśmy się dobrze zrozumieli: żadne z was nie pomyślało: “O, księżniczka władająca Equestrią. Ale to dziwne! Nie mają tam demokracji? Sejmu? Senatu? Rządu? Prezydenta? Ministra sprawiedliwości (pssst zarejestrowałem już swój numer komórkowy)?"

Może podświadomie czujemy, że ustrój Equestrii jest bardziej naturalny, a to demokracja jest dziwna? A może podświadomie trudno nam negować coś, co działało przez 1000 lat i poddani wciąż są zadowoleni (a nuż się okaże, że jak Korea Północna tyle wytrzyma, to będziemy patrzeć na nią z podziwem).

Źródło

Wyobraźmy sobie demokrację w Equestrii. Każdy kucyk upoważniony do głosowania (w rzeczywistości frekwencja około 50%) idzie oddać głos (wliczmy w to głosy nieważne) na swojego ulubionego kandydata (chyba, że ma małą szansę na wygraną, więc głosuje na kucyka, który jest wyżej w sondażach). Czy to może działać? Pewnie tak, ale brzmi to już mniej imponująco niż herbatki u Celestii dla niezadowolonych poddanych (chociaż zadowoleni też na nie chodzą np. Kredke bardzo sobie chwali).

Być może demokracja jest po prostu nieciekawa, prozaiczna, nudna. Dawniej byli królowie, bogate stroje, piękne zamki i wielkie bitwy. Dodatkowo nie było mediów, więc kto by tam wiedział, że jakiś dworzanin kradnie albo źle mówi o kowalach. Demokracja to tylko gadające głowy w garniturach. Z bliska wygląda to mało imponująco. Szczególnie biorąc pod uwagę, że walka polityczna musi być brudna i pewnie nieuniknione jest danie komuś łapówki pod stołem albo obiecanie, że załatwi się intratny kontrakt, zwycięstwo w przetargu albo poparcie w wyborach po to, by samemu coś zyskać. To brzmi źle.

Ustrój panujący w Equestrii to też pewność i stabilność. Przywódczyni wszystkich kucyków, Celestia stoi na czele państwa przez wiele setek lat i niech nam żyje kolejne 1000. Poddani wydają się być zadowoleni, a przynajmniej z różnych względów hamują swoje plany przejęcia władzy.

Teraz wyobraźmy sobie, co by się działo, gdyby księżniczka Celestia ogłosiła, że chce przestać sprawować władzę i stwierdziła, że po niej na czele narodu kucyków stanie ten wybrany w demokratycznych wyborach, w których każdy może oddać swój głos na kandydata. Kto wygrałby takie wybory? Cóż, biorąc pod uwagę niechęć arystokracji z Canterlotu do niższych warstw społecznych i vice versa, raczej nie wygrałby ich kandydat, bo widocznie stanowią mniejszość.

Co prawda to trochę inna historia, bo Hillary Clinton zdobyła trochę więcej głosów niż Donald Trump, ale i tak wybory przegrała (nie chcę was zanudzać gadką o elektorach), ale światek mediów, artystów, ludzie związani z Doliną Krzemową, popierali przeważnie Hillary. Nie dyskutuję z wynikami, ani nie staram się mówić, kto jest lepszy, ale chociażby na poniższych mapach widać wyraźnie, że stany popierające Hillary stoją zazwyczaj lepiej pod względem ekonomicznym (nie jest to oczywiście regułą, patrz Floryda i Teksas, choć ten drugi jest na tyle duży, że naprawdę byłoby niepokojące, gdyby miał niski produkt stanowy):

Źródło

Źródło

Różnic oczywiście dramatycznych nie ma, lecz można sobie wyobrazić miny tych wysoko postawionych gości, że ich kandydatka nie wygrała. A może powinna? A może nie? Kto tak naprawdę wygrał? Konserwatywni i nieco biedniejsi mieszkańcy stanów centralnych, które pokazały “elitom”, że mają ich dość? Czy wygrała jedyna słuszna opcja? Czy może powinni decydować ci, którzy mają najwięcej kasy i najbardziej wpływają na rozwój kraju? Co wtedy byłoby z tymi biedniejszymi? Na żadne z tych pytań nie dam rady odpowiedzieć, ale też nie po tu jesteśmy… chyba.

Źródło

Wybory w Stanach, w Polsce, Brexit, to tylko pierwsze z brzegu przykłady, które pokazują, że niższe warstwy społeczne głosują inaczej niż wyższe (mówię o warstwach bardziej w rozumieniu zarobków i stylu życia niż faktycznie istniejących). Podział jest wyraźny i pokazuje wyraźne konflikty pomiędzy bogatymi i biedniejszymi. Każdy jest potrzebny w społeczeństwie i stanowi ważny element układanki. Nie zmienia to jednak faktu, że im bardziej podział między warstwami będzie się pogłębiał, tym bardziej jedna z warstw będzie myślała: “Hm… a może pozbądźmy się tych głupków/wsioków albo mądrali/wykształciuchów”.

Demokratyczne wybory w Equestrii prawdopodobnie przegrałby kandydat blisko trzymający z wyższymi sferami Canterlotu i nie potrafiący odnieść się do problemów przeciętnych kucyków. Na nic tu ładne garnitury i nienaganne maniery, jeśli zapomni o zwykłym zjadaczu owsu. Przeciętny kucyk chce, by ten gość był “swój”, mówił używając podobnego języka, wydawał się rozumieć, z czym boryka się typowy “nikt”. Z drugiej strony za słowami chociaż częściowo muszą iść czyny, inaczej proste kucyki szybko się połapią, że dały się nabrać.

Zasadniczo dla typowego kucyka nie jest ważne, kim jest kandydat, jeśli ten posługuje się populizmem. “To wy, proste kucyki, macie coś do powiedzenia. Pokażcie tym bałwanom, kto tu rządzi!”. Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego w siłę rosną ruchy antyszczepionkowe, wzmacnia się przekonanie, że wszyscy bogaci na pewno tylko kradną, a eksperci i lekarze wcale nie są tacy mądrzy? Bo nie są na tyle mądrzy i uczciwi, jakbyśmy chcieli. Są niedoskonali, a to już pretekst, by zacząć podważać ich autorytet. Pozostaje też kwestia ego, które jest wyjątkowo rozwinięte u osób o mniejszej inteligencji. Te nastroje można łatwo wykorzystać i tak oto na urząd prezydenta Equestrii może kandydować… Chrysalis!

Źródło

“Demokracja się nie sprawdza. Wasz głos się nie liczy. Celestia chciałaby, byście zagłosowali na Twilight Sparkle albo na księcia Blueblooda. Popierają ich te bufony z Canterlotu. Widzieliście, jak zadzierają nosa? Idą nie widząc, co jest przed nimi! Mówię wam, to jest wszystko ustawione” - powiedziała Chrysalis. Dzięki, Krysiu, sam oddałbym na ciebie głos.

Łatwo też domyślić się, kto nie byłby zadowolony z Krysi. Kucyki z Canterlotu, dla których wybranie Chrysalis mogłoby oznaczać koniec złotych czasów. Obawiają się naukowcy i czarodzieje, że stracą dotacje, a biznesmeni i ekonomiści, że ucierpi gospodarka. Nie wspominając o kontaktach z sąsiednimi państwami. Kto chciałby nawiązywać sojusznicze stosunki z królową Changelingów?!

Wyższe sfery uratować może pewien pomysł - może o tym, kto będzie rządził powinni decydować tylko najmądrzejsi i najbardziej wpływowi? I tacy, którzy orientują się w życiu politycznym i znają te wszystkie triki. Np. że rząd nie ma własnych pieniędzy i nie może tak po prostu dać czegoś ekstra bez przeniesienia ich z innych miejsc, a populiści to nie są mili kolesie, którzy jako jedyni mówią o biednych i pokrzywdzonych, ale wyrachowani gracze, którzy mają swój cel.

Poza tym kucyki z niższych warstw nawet nie zawsze chcą korzystać z prawa wyborczego. Prawdopodobnie połowa na wybory nie pójdzie, a potem i tak będzie marudzić (podobno pewna agresywna grupa protestujących z powodu wygranej Trumpa składa się z osób, które w ogóle nie poszły na wybory, just saying).

Poza tym, co te zwykłe, szare kucyki mogą wiedzieć. A my tu robimy coś ważnego! Prowadzimy interesy, załatwiamy ładne ozdoby, jesteśmy najmądrzejsi! To my pchamy Equestrię do przodu i to my powinniśmy decydować!

Problemów jest kilka. Przede wszystkim te “zwykłe kucyki” nie dadzą sobie tak łatwo odebrać praw wyborczych. W sumie dobrze byłoby, gdyby ktoś wspomniał o odebraniu, to frekwencja w następnych wyborach wzrosłaby może nawet o kilkadziesiąt punktów procentowych! Nie ma też gwarancji, że ci teoretycznie mądrzejsi (a na pewno bogaci) wiedzą faktycznie, co jest dla Equestrii lepsze. W końcu nic nie równa się z rozumem prostego kucyka, który “swoje wie” i robi dużo więcej niż te nieroby “na górze”. Pozostaje jeszcze jedna rzecz - można oddać władzę tym teoretycznie mądrzejszym i bardziej doświadczonym, bo przecież nie będą chcieli zaszkodzić swoim interesom, a jak się nie uda, to pewnie i tak nikt nie uniknąłby tej pięknej katastrofy. A jest szansa, że się skorzysta. Ktoś nad wami jest zbyt pazerny i niechętnie dzieli się dobrami? Świata się nie naprawi, ale bogacz łatwiej podzieli się z nami mając bardzo dużo złota niż tylko dużo (wyjątkiem są, rzecz jasna, smoki; nie wybierajcie smoków). I nawet zakładając, że można podjąć to ryzyko, nie wolno zapominać, że bogaci i intelektualiści, władcy i magicy, mogą zapomnieć o tych zwykłych, szarych kucykach. A to będzie koniec najpierw dla tych maluczkich, a potem dla nich samych.

Źródło

A zatem demokracja, choć byłem jej fanem w imię maksymy, że to “najgorszy system, ale nic lepszego nie wymyślono”, martwi mnie i przeraża. Czy zaprowadzi nas i kucyki do nieprzyjemnego końca? Czy doprowadzi do dalszego rozdrobnienia społeczeństwa, aż w końcu któraś mądrzejsza albo bardziej agresywna grupa zdobędzie władzę i ograniczy prawa wyborcze albo prawa w ogóle? A może ci bogaci i mądrzejsi zawsze sobie dadzą radę, niezależnie od tego, kto zostanie wybrany i nawet przy Chrysalis na tronie Equestrii, tak naprawdę niewiele się zmieni?


Niezależnie od waszej oceny sytuacji - demokracja nie jest doskonała i tak naprawdę żaden ustrój nie jest. Wszystko zależy od rządzących i nas samych. Źle wykorzystana demokracja może zaprowadzić w nas w mroczne czasy. Jest to też cykliczna walka biednych z bogatymi, mądrych z głupimi, ułomnościami i chęcią poprawy. Czyli to kolejna pętla w naszym życiu (widzicie, jakie sprytne nawiązanie do poprzedniego felietonu?), z której ciężko się uwolnić. I która może bardzo przygniatać zwłaszcza wtedy, gdy wydarzenia biegną w stronę inną, niż byśmy chcieli. Na powtórzenie cyklu trzeba czekać czasem wiele lat, a jest szansa, że zakończy się on w bardzo złym miejscu. Pamiętajcie o tym, gdy następny raz pomyślicie, że polityka nie jest dla was.